ภาพปก: Anders Eidesvik (Anderseidesvik) / Wikimedia Commons ถ่ายขณะหวงบรรยายที่สแตนฟอร์ด 30 เมษายน 2026 นำมาครอปเป็นวงกลม จัดวางบนพื้นดำ และเพิ่มข้อความ ภาพปกดัดแปลงนี้เผยแพร่ภายใต้ CC BY-SA 4.0 เช่นเดียวกับภาพต้นฉบับ
NVIDIA ประกาศเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 ว่า เจนเซน หวง ลาออกจากตำแหน่งประธานบริษัท ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร หรือ CEO และกรรมการบริษัท โดยโคเล็ตต์ เครส ผู้บริหารสูงสุดด้านการเงิน จะรับหน้าที่ CEO ชั่วคราวระหว่างบริษัทค้นหาผู้สืบทอด ข่าวนี้ชวนให้สงสัยว่า ในเมื่อหวงเป็นคนร่วมสร้าง NVIDIA ขึ้นมา ทำไมเขาถึงไม่ได้มีสิทธิ์บริหารบริษัทต่อไปเสมอ
คำตอบอยู่ที่ความต่างระหว่างการเป็นคนก่อตั้งบริษัทกับการมีอำนาจตัดสินใจในบริษัท ผู้ก่อตั้งอาจเป็น CEO และถือหุ้นด้วย แต่ตำแหน่งบริหารต้องเป็นไปตามกติกาของบริษัท สำหรับ NVIDIA คณะกรรมการบริษัท หรือบอร์ด มีอำนาจแต่งตั้งและถอดถอนผู้บริหาร รวมถึง CEO แม้คนนั้นจะเป็นผู้ก่อตั้งก็ตาม
อย่างไรก็ดี ประกาศครั้งนี้ระบุว่าหวง ‘ลาออก’ ไม่ได้ระบุว่าบอร์ดลงมติปลดเขา เราจึงอธิบายได้ว่าบอร์ดมีอำนาจเปลี่ยน CEO อย่างไร แต่ไม่ควรนำอำนาจนั้นไปสรุปแทนข้อเท็จจริงว่าเขาถูกปลด
บริษัทที่เขาสร้าง ไม่ได้เป็นของเขาคนเดียว
คำว่า ‘บริษัทของเจนเซน หวง’ ทำให้เห็นภาพว่าเขาผูกพันกับ NVIDIA มากเพียงใด แต่ไม่ได้หมายความว่าหุ้นทั้งหมดเป็นของเขา เมื่อบริษัทมีผู้ถือหุ้นหลายราย ผู้ก่อตั้งก็เป็นเจ้าของหุ้นร่วมกับคนอื่น สิทธิ์ในการออกเสียงจึงขึ้นอยู่กับหุ้นที่ถือและกติกาของหุ้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าใครเป็นคนเริ่มกิจการก่อน
ลองนึกถึงผู้ก่อตั้งบริษัทคนหนึ่งที่ทำหน้าที่ CEO ด้วย เมื่อบริษัทเติบโต เขารับเงินลงทุนและมีผู้ถือหุ้นรายอื่นเข้ามา ต่อมาบอร์ดแต่งตั้งคนใหม่เป็น CEO ผู้ก่อตั้งคนเดิมก็เลิกเป็นผู้บริหาร แต่ยังเป็นคนก่อตั้งบริษัทและอาจยังถือหุ้นอยู่ได้ นี่เป็นตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นว่าบทบาทต่าง ๆ แยกจากกัน ไม่ใช่รายละเอียดการเปลี่ยนตำแหน่งของหวง
สำหรับหวง ชื่อของเขายังคงอยู่ในประวัติการก่อตั้ง NVIDIA แม้ตำแหน่งบริหารจะเปลี่ยนมือ ความเป็นผู้ก่อตั้งบอกว่าเขามีส่วนสร้างบริษัทมาอย่างไร ส่วนตำแหน่ง CEO บอกว่าใครรับผิดชอบการบริหารบริษัทในเวลานั้น

ภาพ: Anders Eidesvik (Anderseidesvik) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 — ย่อขนาด
คนแต่งตั้ง CEO คือบอร์ด
การทำงานของ NVIDIA แบ่งความรับผิดชอบออกเป็นชั้น ๆ ผู้ถือหุ้นลงคะแนนเลือกกรรมการตามกติกาของบริษัท กรรมการเหล่านั้นรวมกันเป็นบอร์ดเพื่อกำกับดูแลกิจการ แล้วบอร์ดจึงแต่งตั้งผู้บริหารมารับผิดชอบงานอีกที ผู้ถือหุ้นจึงไม่ได้ลงคะแนนเลือก CEO โดยตรงทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนตัว
ข้อบังคับของ NVIDIA เขียนเรื่องนี้ไว้ชัดเจน ข้อ 29 ให้อำนาจบอร์ดถอดถอนผู้บริหารที่บอร์ดแต่งตั้งและเลือกคนมารับตำแหน่งที่ว่าง ส่วนข้อ 32 ระบุวิธีถอดถอน ซึ่งวิธีหนึ่งคือใช้เสียงเห็นชอบข้างมากของกรรมการที่ดำรงตำแหน่งอยู่ทั้งหมด ไม่ใช่นับเฉพาะคนที่มาประชุม ข้อกำหนดนี้ไม่ได้ยกเว้น CEO ที่เป็นผู้ก่อตั้ง
บอร์ดจึงสามารถเปลี่ยนคนบริหารได้โดยไม่ต้องรอให้คนคนนั้นขายหุ้นหรือเลิกเกี่ยวข้องกับบริษัท และข้อบังคับยังเปิดให้ถอดถอนผู้บริหารได้ทั้งแบบมีเหตุและไม่มีเหตุ การพ้นตำแหน่งจึงไม่ใช่หลักฐานในตัวเองว่าบุคคลนั้นทำผิด ทั้งนี้ อำนาจของบอร์ดยังอยู่ภายใต้กฎหมายและข้อตกลงที่เกี่ยวข้อง
ผู้ก่อตั้งจะรักษาอำนาจไว้ได้แค่ไหน ต้องดูเสียงของผู้ถือหุ้น
หากผู้ก่อตั้งต้องการให้บอร์ดสนับสนุนตนเองต่อ สิ่งสำคัญคือสิทธิ์ออกเสียงและแรงสนับสนุนจากผู้ถือหุ้นรายอื่น ไม่ใช่ชื่อเสียงเพียงอย่างเดียว ข้อบังคับ NVIDIA วางหลักให้หุ้นที่มีสิทธิ์ออกเสียงแต่ละหุ้นมีหนึ่งเสียง เว้นแต่หนังสือรับรองการจัดตั้งบริษัทจะกำหนดไว้ต่างออกไป การเป็นผู้ก่อตั้งไม่ได้ให้คะแนนเสียงพิเศษโดยอัตโนมัติ
ตำแหน่งในบอร์ดก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง คนที่เป็นทั้ง CEO และกรรมการอาจพ้นจากตำแหน่ง CEO แต่ยังเป็นกรรมการได้ เพราะบริษัทมีกติกาสำหรับการพ้นจากแต่ละตำแหน่งแยกกัน ในกรณีหวง ประกาศของ NVIDIA ระบุครบว่าเขาลาออกจากทั้งตำแหน่งบริหารและกรรมการ จึงไม่ใช่การเปลี่ยน CEO อย่างเดียว
ส่วนหุ้นที่ถืออยู่ก็ต้องพิจารณาแยกจากงานบริหาร การออกจากตำแหน่งไม่ได้ทำให้หุ้นโอนไปเป็นของคนอื่นทันที แต่หุ้นรางวัลที่ยังไม่ได้รับสิทธิ์เต็มที่หรือค่าตอบแทนเมื่อออกจากงานอาจมีเงื่อนไขเฉพาะ จึงไม่ควรสรุปว่าหวงเสียหุ้นหรือได้เงินชดเชยเท่าใดจากประกาศเปลี่ยน CEO เพียงฉบับเดียว

ภาพ: Anders Eidesvik (Anderseidesvik) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 — ย่อขนาด
สิ่งที่เปลี่ยนคือคนบริหาร ไม่ใช่ประวัติของบริษัท
หลังการลาออก NVIDIA ให้เครสทำหน้าที่ CEO ชั่วคราวควบคู่กับงานด้านการเงิน และจะค้นหาผู้สืบทอดถาวรจากทั้งภายในและภายนอกบริษัท บริษัทจึงมีคนรับผิดชอบงานต่อ ขณะที่บทบาทของหวงในฐานะผู้ร่วมก่อตั้งยังคงเป็นส่วนหนึ่งของประวัติ NVIDIA
ผู้ก่อตั้งจึงพ้นจากตำแหน่ง CEO ได้ เพราะการสร้างบริษัทไม่ได้ให้สิทธิ์บริหารตลอดชีวิต แต่สำหรับข่าวครั้งนี้ คำที่ตรงกับประกาศคือ ‘ลาออก’ ส่วนคำถามว่าบอร์ดมีอำนาจปลดเขาได้หรือไม่ ตอบได้จากข้อบังคับว่าอำนาจนั้นมีอยู่ โดยไม่จำเป็นต้องสรุปเกินหลักฐานว่าบอร์ดได้ใช้อำนาจนั้นแล้ว

ความคิดเห็น (0)
เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น
เข้าสู่ระบบกำลังโหลดความคิดเห็น…